Άρθρο του Δημήτρη Κατσούλητ. Δημάρχου Αυλώνος ΕυβοίαςΣήμερατο ζήτημα της διαχείρισης των απορριμμάτων και μάλιστα με τρόπο ορθολογικό καιεπιχειρησιακά βιώσιμο έχει μπει σε μία νέα και διαφορετική φάση σε σχέση μεμερικά χρόνια πριν. Σήμερα δεν υπάρχει χρόνος για πειραματισμούς και υπεκφυγές,για παλαιοπολιτική θεώρηση του πολιτικού κόστους και για αντιλήψειςδαιμονοποίησης λύσεων που τώρα πια, εκτός των άλλων, είναι και ξεπερασμένες. Τοσημαντικότερο, δεν είναι μόνο οι πολίτες που απαιτούν άμεσες και βιώσιμεςλύσεις, είναι το γενικότερο πολιτικοοικονομικό περιβάλλον που καθιστά όσο ποτέεπίκαιρη την θεώρηση των απορριμμάτων όχι μόνο ως περιβαλλοντική ζημία αλλά καιως οικονομικό πόρο. Εκείνο που άλλες κοινωνίες, αυτές που αποκαλούμεαναπτυγμένες, έχουν από χρόνια κατακτήσει, εμείς το παρακολουθούμε ακόμη ωςαπειλή ή ως ιδεολογικοπολιτική επιλογή που πρέπει να την ξορκίσουμε και να τηςεναντιωθούμε. Είναι καιρός να σταθούμε όλοι με υπευθυνότητα και κυρίως με επίγνωσητου γενικότερου οικονομικοκοινωνικού περιβάλλοντος και να επιλέξουμε τον δρόμοτης σύγχρονης και βιώσιμης διαχείρισης των απορριμμάτων. Τούτο δεν σημαίνειούτε παραχώρηση δημόσιου χώρου ούτε επέλαση των μεγάλων συμφερόντων σε βάροςτων συμφερόντων της τοπικής αυτοδιοίκησης, όπως ισχυρίζονται μερικοί. Μπορεί νασυμβεί και αυτό αλλά είναι στο χέρι των υπεύθυνων ηγεσιών της τοπικήςαυτοδιοίκησης και της πολιτείας να το αποτρέψουν. Η τοπική αυτοδιοίκηση έχειακόμη στα χέρια της την υπόθεση τηςδιαχείρισης των απορριμμάτων ως περιβαλλοντικό πρόβλημα και ως οικονομικό πόρο.Από αυτήν εξαρτάται η επιλογή τηςβιώσιμης αξιοποίησης του οικονομικού πόρους και της μείωσης των περιβαλλοντικώνκινδύνων που συνεπάγεται η διαχείρισή τους.
Ηεπιλογή που έγινε με τον ν.3852/2010 για την δημιουργία περιφερειακώνδιαδημοτικών φορέων διαχείρισης σηματοδοτεί μία συγκεκριμένη παραδοχή: τηδιαχείριση των απορριμμάτων σε μεγαλύτερη κλίμακα και την προσαρμογή τουπεριφερειακού σχεδιασμού στην ίδια κλίμακα. Επιλογές που έγιναν σχεδόν μίαδεκαετία πριν έγιναν στην βάση ενός διαφορετικού συστήματος συγκρότησης τηςδευτεροβάθμιας τοπικής αυτοδιοίκησης και είχαν ως επίκεντρο τον σχεδιασμό σεεπίπεδο νομού. Σήμερα το επίπεδο αυτό έχει ξεπεραστεί όχι μόνο λόγω τηςδιοικητικής μεταρρύθμισης αλλά και λόγω της μεταβολής των πολιτικοοικονομικώνδεδομένων. Σχεδιασμός και εφαρμογή λύσεων σε επίπεδο περιφερειακό επιτρέπει τηνεναλλακτική επιλογή ενοτήτων για κάθε στάδιο ή σύστημα επεξεργασίας με όρουςοικονομικής βιωσιμότητας και μείωσης του περιβαλλοντικού κινδύνου, δηλαδήεπιτρέπει την συγκρότηση ενός περιφερειακού συστήματος ολοκληρωμένηςδιαχείρισης περισσότερο ευέλικτου και προσαρμοσμένου στις πραγματικές ανάγκεςμίας ευρύτερης περιφερειακής κοινωνίας που μειώνει την σχέση κόστους/ οφέλουςανά κάτοικο τόσο κατά το κόστος κατασκευής των υποδομών, εξοικονομώντας πόρουςπου έως τώρα διασπαθίζονταν σε μικρά έργα μικρής οικονομικής καιπεριβαλλοντικής απόδοσης, όσο και κατά το κόστος λειτουργίας. Γίνεται λόγος γιατην αύξηση του κόστους μεταφορών. Ναι αυτό είναι αληθές κατά το αρχικό στάδιο,όταν δηλαδή δεν έχουν ασκηθεί πολιτικές για την μείωση του όγκου τωνμεταφερομένων απορριμμάτων στους χώρους τελικής διάθεσης. Στον αντίποδα,ορισμένοι επιλέγουν λύσεις μικρών διαχειριστικών ενοτήτων με πρόφαση τις μικρέςαποστάσεις και το μικρό κόστος μεταφοράς. Ξεχνούν όμως ότι σημασία έχει ο όγκοςτων μεταφερομένων απορριμμάτων ο οποίος καθορίζει τον αριθμό των μετακινούμενωνοχημάτων και συνεπώς το κόστος μεταφοράς. Η μείωση του όγκου προϋποθέτει την εφαρμογήσυστημάτων διαλογής στην πηγή, έτσι ώστε να επιμερίζεται το κόστος μεταφοράς σεκάθε κατηγορία απορριμμάτων και στο αντίστοιχο σύστημα επεξεργασίας, αλλάκυρίως προϋποθέτει την εφαρμογή κινήτρων μείωσης των απορριμμάτων στην πηγή. Απότην άλλη πλευρά, η επιλογή της ορθολογικής διαχείρισης σε ευρύτερεςδιαχειριστικές ενότητες πρέπει να συνοδεύεται από μεθόδους συμψηφισμού καιμείωσης του κόστους μεταφοράς που αναλογεί και μεταβιβάζεται με τα τέληκαθαριότητας στον κάτοικο οποίος πάντως έχει ως κίνητρο προκειμένου να μειωθείτο κόστος μεταφοράς την μείωση του όγκου των απορριμμάτων και την σωστήανακύκλωση στην πηγή.
Ηυπόθεση της διαχείρισης των απορριμμάτων είναι πολύ σοβαρή για να τηνμεταχειριστεί ο οποιοδήποτε δημοτικός άρχοντας με τον κλασικό λαϊκισμό τωνπερασμένων χρόνων. «Η πρόκληση είναισαφής. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση πρέπει να αλλάξει σελίδα στο βιβλίο τηςδιαχείρισης των απορριμμάτων. Πρέπει να προχωρήσει στην δημιουργία βιώσιμωνφορέων διαχείρισης και στην εύρεση άμεσων λύσεων - με το μικρότερο κόστος καιτη μικρότερη δυνατή επιβάρυνση για τους πολίτες» γράφει στην ανακοίνωσή τηςη Δημοτική Αρχή Κύμης Αλιβερίου σε ανακοίνωσή της την Παρασκευή 25 Νοεμβρίου2011 ( [www.kimis-aliveriou.gr] )Εννοεί, σύμφωνα και με όσα λέγουν τον τελευταίο καιρό ότι η διαχείριση πρέπεινα γίνει στην μικρότερη δυνατή διαχειριστική ενότητα (εξ΄ού και η πρόταση γιαδύο Χώρους Επεξεργασίας και έναν ΧΥΤΥ!!!) και ότι εκείνο που προέχει είναι το«μικρότερο κόστος». Μικρότερο κόστος όμως υπάρχει στην λειτουργία των ΧΥΤΑ,ακόμη μικρότερο στην λειτουργία των ΧΑΔΑ. Βιώσιμος φορέας διαχείρισης δενμπορεί να είναι εκείνος που δεν έχει τον ικανό πληθυσμό και την ικανή ποσότηταέτσι ώστε η ορθολογική διαχείριση με κύρια συνισταμένη την ανακύκλωση και τηναξιοποίηση να μπορεί να είναι οικονομικά εφικτή.«Χάθηκε ήδη πολύτιμος χρόνος από τιςεμμονές ορισμένων να εμφανίσουν ως θησαυρό τον άνθρακα και να αποπροσανατολίσουνκατ΄ αυτό τον τρόπο τους πολίτες, με αποτέλεσμα να καθυστερήσει ο σχεδιασμόςγια τη διαχείριση των απορριμμάτων με βάση τα πραγματικά δεδομένα και τηρεαλιστική προσέγγιση, προς όφελος των πολιτών» διαβάζουμε στην ίδια ανακοίνωση.Οιγνωρίζοντες δεν ξεχνούν ότι ο πολύτιμος χρόνος χάθηκε όταν κάποιοι υπονόμευσαντις λύσεις υποκινώντας αντιδράσεις για να ματαιώσουν όχι την όποια χωροθέτησηαλλά την όποια συζήτηση. Τυχαίνει να είναι οι ίδιοι που σήμερα εκφέρουν τονπαραπάνω αφορισμό. Ποιοι άραγε καθυστέρησαν την υλοποίηση του ισχύοντοςπεριφερειακού σχεδιασμού σε δεδομένα όπως εκείνα που σήμερα υπερασπίζουν;Δυστυχώς γιαυτούς κάποιοι έχουν καιμνήμη και γνώση.Αυτήη σπουδή να τρέξουν σήμερα ξαφνικά για να εφαρμόσουν λύσεις που ενώ είχαν τηνευκαιρία δεν τις «έτρεξαν» όταν έπρεπε μου θυμίζει εκείνη η μανιώδη σπουδή ναβρεθούν μελετητές και να ανατεθούν μελέτες τηλεφωνικά μέσα στις συνεδριάσειςτου διοικητικού συμβουλίου του Συνδέσμου της Νότιας Εύβοιας. Γυρίζουμε πάλι σταίδια, αυτή την φορά χωρίς αντίλογο, χωρίς κανέναν έλεγχο;
Πωςείναι δυνατόν να αποφασίζουν δημοτικά συμβούλια χωρίς να έχουν υπόψη τους τιςεπικαλούμενες μελέτες κόστους οφέλους έτσι ώστε να επιβεβαιώσουν τιςπροτεινόμενες λύσεις. Ποιοι εκπόνησαν τα προβαλλόμενα και δήθεν συγκρινόμενασενάρια; πότε τους ανατέθηκε και από ποιο όργανο η «σεναριογραφία»; Πωςχωροθετούνται οι προτεινόμενες λύσεις, έστω εκείνες με ορίζοντα εξαμήνου!!! Οικάτοικοι της Καρυστίας δεν θα μάθουν,δεν θα ενημερωθούν, δεν θα συζητήσουν; Άλλοτε στο όνομα αυτής της δήθεν ενκρυπτώ επιλογής λύσεων ξεσήκωσαν τον κόσμο και ανέτρεψαν σχεδιασμούς, τώρα όλαθα κυλίσουν στο σκοτάδι ή στην πιστή υπακοή στην πολιτική σοφία δύο δημάρχωνκαι στην επιστημονική ιδιοφυία ανώνυμων και αγνώστων τεχνικών συμβούλων; Αυτάείναι ερωτήματα στα οποία ζητά απαντήσεις ο πολίτης της Νότιας Εύβοιας για ναμπορέσει να κρίνει και να αποφασίσει. Απαντήσεις που τις δικαιούται και τιςαπαιτεί.
Η μονομερήςεκπροσώπηση που αποφάσισαν τα δύο δημοτικά συμβούλια θα πρέπει αναιρεθείσύντομα και τρία από τα εννέα μέλη να προέρχονται από τις αντιπολιτεύσεις. Αυτόαπό μόνο του δεν σημαίνει τίποτε. Αλλά η υποχρέωση του Διοικητικού Συμβουλίουνα λογοδοτεί και να μην παραμένουν κάποιοι ασύδοτοι αποτελεί μία πρώτη εγγύησηγια την δημοκρατική συζήτηση που πρέπει να ξεκινήσει στην Νότια Εύβοια.
Τέλος,είναι καλός οιωνός για να αποκτήσει επιτέλους η Εύβοια μία σοβαρή προσέγγισηστο θέμα της διαχείρισης των απορριμμάτων η κοινή στάση του Ενιαίου ΣυνδέσμουΔιαχείρισης Απορριμμάτων Κεντρικής Εύβοιας (ΕΣΔΑΔΚΕ) και των τριών Δημάρχων τηςΚεντρικής Εύβοιας, σύμφωνα με δημοσίευμα του περιοδικού POLIS, να διατυπώσουν πρόταση η οποίαπεριλαμβάνει:1. Τηνδημιουργία ενός Συστήματος Ολοκληρωμένης Διαχείρισης & ΕπεξεργασίαςΑπορριμμάτων για όλη την Εύβοια και γιαυτό τον σκοπό θεωρούν σκόπιμο ναξεκινήσει άμεσα η διερεύνηση για την χωροθέτηση της Μονάδας ΟλοκληρωμένηςΔιαχείρισης (διαλογής, ανακύκλωσης, επεξεργασίας, κομποστοποίησης) και του νέουχώρου Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων.2. Στομεταβατικό διάστημα να χρηματοδοτηθεί η επέκταση του υφιστάμενου κυττάρου τουΧΥΤΑ της Χαλκίδας, η εξυγίανση του τμήματος που κορέστηκε και των δύο ΣταθμώνΜεταφόρτωσης της κεντρικής Εύβοιας.
Ηπρόταση αυτή δεν είναι τίποτε διαφορετικό από όσα έχουμε γράψει και τεκμηριώσειτουλάχιστον για περισσότερο από έναν χρόνο τώρα. Είναι μία πρόταση που συνεπάγεταιτην ποιοτική αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτήσεων, την άσκηση συνετής περιβαλλοντικής πολιτικής απότην ευβοϊκή τοπική αυτοδιοίκηση και την οικονομική αξιοποίηση των στερεώναποβλήτων. Συμπληρωματική επίσης σε αυτή την κατεύθυνση είναι η πρόταση πουαρχίζει να κερδίζει έδαφος για την συμφωνία σε ενιαία κοστολόγηση της μεταφοράςανά κάτοικο, ανεξαρτήτως δηλαδή των αποστάσεων, πρόταση που διευκολύνειιδιαίτερα της απομακρυσμένες περιοχές της διαχειριστικής ενότητας και αποκτάιδιαίτερη σημασία για της ακραίες περιοχές της Εύβοιας.
Συμπερασματικά,η διαχείριση των στερεών αποβλήτων είναι πρόβλημα και περιβαλλοντικό καιοικονομικό, απαιτεί πλέον διαχείριση σε μεγαλύτερη κλίμακα προκειμένου ναδιασφαλίζεται η επιχειρησιακή βιωσιμότητα και η επίτευξη βέλτιστων ποιοτικώνστόχων. Είναι στο χέρι της τοπικής αυτοδιοίκησης να κρατήσει η ίδια την ευθύνηκαι να μην ιδιωτικοποιηθεί η διαχείριση των στερεών αποβλήτων. Για να τοπετύχει αυτό χρειάζεται συνέργεια σε μεγάλες ενότητες έτσι ώστε να αποκτήσειανταγωνιστικότητα και αποτελεσματικότητα. Εξάλλου η τοπική αυτοδιοίκηση έχεικαι την βούληση και την ανάγκη να βρει μεθόδους κοστολόγησης που να μηνεπιβαρύνουν υπέρμετρα τα νοικοκυριά και παράλληλα να ενθαρρύνουν την συμμετοχήτων κατοίκων στην ορθολογική διαχείρισητων απορριμμάτων στην πηγή. Αυτή η στόχευση της τοπικής αυτοδιοίκησης δενυπηρετείται από λύσεις μικρής κλίμακας που δεν έχουν το κατάλληλο πληθυσμιακόκαι ποσοτικό μέγεθος.
Διαβάστε όλο το άρθρο στο "Εύβοια 2020" »
Μεταφράστε αυτό το άρθρο (Translate this article) »
