Βουλευτή Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ.Αναδημοσίευση από "Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία", φ. 5/6/2011 Η εμφάνιση του κινήματος των «αγανακτισμένων» διχάζει και προκαλεί αμηχανία στο πολιτικό σύστημα. Γιατί εμφανίστηκε το κίνημα των αγανακτισμένων; Σήμερα πριν και πάνω απ' όλα καταρρέει το κρατικίστικο μοντέλο διοίκησης και ανάπτυξης πάνω στο οποίο στηρίχτηκε η μεταπολεμική ελληνική κοινωνία. Είναι λοιπόν αυτονόητο σε μια τέτοια κατάσταση να καταρρέουν και οι βεβαιότητες, οι οποίες στήριξαν ένα πολιτικό σύστημα που δεν φρόντισε να δημιουργήσει κοινωνικά αντίβαρα τα οποία θα μπορούσαν να εξομαλύνουν τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης. Ενα σύστημα που δεν το ενδιέφερε να φτιάξει το σύστημα παιδείας αλλά να διορίζει χιλιάδες εκπαιδευτικούς (στην Ελλάδα αντιστοιχεί ένας εκπαιδευτικός ανά 8,8 μαθητές), να τους κακοπληρώνει και μετά μέσω της υπολειτουργίας της δημόσιας εκπαίδευσης να ανοίγει το δρόμο στην παραπαιδεία. Μια παραπαιδεία στην οποία όμως δεν έχει πρόσβαση η κόρη του άνεργου στη Νάουσα ή του εργάτη στο Περιστέρι.
Το κρατικίστικο μοντέλο είχε ως συνέπεια δυο βασικές ελλείψεις οι οποίες εξηγούν τις διαστάσεις που έλαβε το κίνημα των «αγανακτισμένων».Η πρώτη έλλειψη αφορά την υπολειτουργία θεσμών που θα μπορούσαν να ελέγχουν την πολιτική εξουσία, όπως είναι οι ανεξάρτητες αρχές.Η δεύτερη έλλειψη αφορά την ίδια την υπολειτουργία της κοινωνίας των πολιτών. Μιας κοινωνίας που μέχρι σήμερα λειτουργούσε μόνο με εκλάμψεις, οι οποίες δεν είχαν πάντοτε προοδευτικό χαρακτήρα (συλλαλητήριο για το Μακεδονικό, υπογραφές για ταυτότητες). Ακόμη και πολλές από τις ΜΚΟ αναδείχτηκαν μέσα από την εξάρτησή τους από το κομματικό κράτος.Το κίνημα των «αγανακτισμένων» εμφανίζεται σε μια κοινωνία στην οποία η διαπλοκή δεν ήταν απλώς η σχέση της πολιτικής με τους επιχειρηματίες, αλλά και η τεράστια αλληλοσύνδεση μεταξύ ενός διογκωμένου δημόσιου τομέα και ενός εσωστρεφούς και παρασιτικού ιδιωτικού τομέα, ο οποίος εν πολλοίς ζούσε από τις κρατικές επιδοτήσεις και τις προμήθειες. Η κοινωνία βασιζόταν στο κράτος για να κάνει τη δουλειά της και το κράτος με αυτόν τον τρόπο εκμαίευε τη συναίνεσή της. Οι ισορροπίες που δημιούργησε το πολιτικό σύστημα οδήγησαν στα σημερινά οικονομικά και κοινωνικά αδιέξοδα και μαζί στην αγανάκτηση των πολιτών.Πολλοί κατακρίνουν το κίνημα των «αγανακτισμένων» για τον λαϊκίστικο χαρακτήρα του και την έλλειψη ιδεολογικών προσανατολισμών. Το πρώτο εξηγείται από την αβεβαιότητα που δημιουργεί η κρίση, η οποία δεν καλύπτεται, μέχρι στιγμής, από ένα πειστικό όραμα με συγκεκριμένες εναλλακτικές προτάσεις για το πολιτικό σύστημα. Το δεύτερο είναι αναμενόμενο. Από ένα τέτοιο κίνημα, όπως οι «αγανακτισμένοι», δεν πρέπει να περιμένει κανείς να χαράξει ιδεολογικές γραμμές και να διαμορφώσει μια μεγάλη αφήγηση. Τέτοια κινήματα δεν μπορεί να μην είναι ετερογενή. Εχουν ως στόχο να θέσουν ζητήματα. Τα κόμματα (και οι οργανικοί διανοούμενοι) οφείλουν να παράγουν ιδεολογίες και προτάσεις πολιτικής. Οταν αυτά δεν παράγουν, είναι τουλάχιστον άδικο να κατηγορεί κανείς τους «αγανακτισμένους» γι' αυτό.Η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ σήμερα προσπαθεί να αλλάξει τη λειτουργία της χώρας. Το ερώτημα όμως είναι αν αυτό αρκεί. Πιστεύω πως αν δεν υπάρξει από το ίδιο το πολιτικό σύστημα ριζική κριτική του τρόπου με τον οποίο στήθηκε αυτό το δυσλειτουργικό κράτος, τα όποια θετικά βήματα κινδυνεύουν να παρασυρθούν από εκρήξεις λαϊκισμού.Το ΠΑΣΟΚ είναι ένα κόμμα, το οποίο ακόμη και στον τίτλο του περιέχει την έννοια του κινήματος και δεν πρέπει να φοβάται τα κινήματα. Οφείλει όμως να αλλάξει το κλίμα αβεβαιότητας που κυριαρχεί στην ελληνική κοινωνία. Και αυτό θα το πετύχει, αν αυτό πρώτο αμφισβητήσει τις πρακτικές του παρελθόντος προτείνοντας ένα καινούριο κράτος, ένα νέο μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης και ένα νέο πολιτικό σύστημα. Η μείωση του αριθμού των βουλευτών σε 200 θα μπορούσε να είναι ένα μέτρο προς αυτή την κατεύθυνση. Αν όμως αυτή δεν συνοδευτεί από ουσιαστική διάκριση των τριών εξουσιών που είναι ασφυκτικά εναγκαλισμένες, καθώς και από σημαντικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των κομμάτων, νέες και σύγχρονες ιδεολογικές προσεγγίσεις και εσωκομματική δημοκρατία, τότε θα έχει μόνο συμβολικές διαστάσεις.
Διαβάστε όλο το άρθρο στο "Δημήτρης Κατσούλης" »
Μεταφράστε αυτό το άρθρο (Translate this article) »
